ارکستر سمفونیک تهران در رده B

ارکستر سمفونیک تهران در رده B

رهبر ارکستر چه وظیفه هایی دارد؟

ارکستر سمفونیک تهران که پیش از شیوع ویروس کرونا در مملکت , حاشیه ها مختلفی را پشت سر نهاده بود , در اسفند ماه و با شیوع این ویروس همه فعالیت‌هایش تعطیل شد تا حالت جدیدی را تجربه نماید .

اکنون این ارکستر رهبر مشخصی ندارد و در چنین قوانینی سوالاتی از این دست مطرح می گردد که برنامه بنیاد رودکی برای این ارکستر چه خواهد بود؟ آیا قرار است این ارکستر باز هم با یک رهبر دایم به فعالیت خویش ادامه دهد و یا این که از رهبرهای میهمان برای ادامه کار آن استفاده خواهد شد؟ در صورتی‌که که قرار باشد از رهبرهای میهمان و یا این که رهبر ثابت برای ادامه فعالیت‌های این ارکستر استفاده شود , این بار چه رهبر یا این که رهبرهایی و در چه سطح و تجربه‌ای بهتر است در این ارکستر حضور پیدا نمایند که کمکی به بهبود سطح ارکستر شود؟

در نهایت با وجود اعلام رسمی نشدن برنامه بنیاد رودکی برای فصل‌های کاری آینده این ارکستر , در گفت‌وگویی با نصیر حیدریان ـ رهبر ارکستر و استاد دانشگاه ـ این مورد را از دید او بررسی نموده است تا شاید بتوان راه‌حل‌هایی را با توجه به تجربیات این رهبر برای بهبود وضعیت ارکستر مطرح کرد .

حیدریان که از ابتدای آغاز صحبت‌های خود سعی می نماید مسائل را به صورت ریشه‌ای بررسی کند , در ابتدا به بحث تحصیلات نوازندگان ارکستر سمفونیک تهران می‌پردازد و میگوید : بایستی دید که نوازندگان ارکستر سمفونیک از چه دانشگاه یا این که هنرستانی وارد ارکستر می گردند و تحصیلات آن ها از کجاست ; ولی اکثر نوازندگان ارکستر سمفونیک در دانشگاه‌ها و هنرستانی‌های ایران آموزش موسیقی دیده‌اند .

او ادامه می دهد : در اروپا ممکن است در هر ۵۰ یا این که ۱۰۰ سال , یک سولیست از هر دانشگاه موسیقی فارغ‌التحصیل شود . مثلا دانشگاه موسیقی وین که به تازگی بهترین کالج موسیقی جهان نیز شناخته شده‌است , شاید در هر ۵۰ تا ۱۰۰ سال یک سولیست درجه یک مانند یهودی منوهین , لانگ لانگ , پلاسیدو دومینگو از آن فارغ التحصیل شود . در اروپا به این این مسئله آگاه شده‌اند که نوازندگان ارکستر باید در دانشگاه‌ها و هنرستان‌های موسیقی , رشته نوازندگی ارکستر را تحصیل نمایند ; مثلا در دانشگاه‌های موسیقی گراتس که در آنجا تدریس می کنم , استادان دانشجویان را برای حضور در ارکستر تربیت مینمایند ; به گونه‌ای که واحدهای درسی و قطعاتی که دانشجویان در مدت تحصیل تمرین میکنند , قطعاتی است که در ارکسترها نواخته میشود . در نتیجه وقتی که تحصیلاتشان تمام می شود و وارد ارکستر میگردند , میدانند که چه طور باید همنوازی کنند و نیازی ندارند که تازه در ارکستر همنوازی را یاد بگیرند .

نوازندگان ایرانی برای همنوازی در ارکستر آموزش نمی‌بینند

حیدریان ابلاغ میکند : اگر بخواهیم , می‌توانیم ارکستر استاندارد جهانی داشته باشیم ; چون فرهنگ ما خیلی غنی است و مردمان ایران در موسیقی بعد از حوزه شعر بسیار بااستعداد می باشند . البته به دلیل سیستمی که در هنرستان‌ها و دانشگاه‌های موسیقی وجود دارد , در تربیت نوازنده‌های ارکستر کم کاری شده است ; مثلا ارکستر موسیقی دانشگاه گراتس در سال , پنج کنسرت رسمی و دو اوپرا با رهبرهای خوب برگزار میکند . این امر برای این است که نوازنده‌ها در همان ابتدا که تحصیل را شروع می‌نمایند همنوازی در ارکستر را یاد بگیرند .

 ارکستر سمفونیک تهران

وی ادامه می دهد : البته از آنجا که این سیستم را در دانشگاه‌های موسیقی ایران نداریم , نمی‌توانیم مشکلات ارکستر سمفونیک را حل کنیم ; چون تازه بایستی به بعضی از نوازنده‌ها اعلام کرد که به چه شکل در ارکستر با هم کوک نمایند و همدیگر را بشنوند , ولی این فعالیت رهبر ارکستر نیست بلکه کار او این است که ارکستر را نظم ببخشد و زیبایی موسیقایی را از ارکستر خارج بکشد . در نتیجه در ایران نمی‌توان مشکلات ارکستر سمفونیک را تنها با رهبر حل کرد , بلکه تمام هنرجویانی که در هنرستان‌ها و دانشگاه‌ها تحصیل میکنند , باید با همنوازی در ارکستر آشنا شوند , به گونه‌ای که‌این مراکز حتما ارکستر داشته باشند چه بسا اگر کوچک باشند .

حیدریان تصریح می‌کند : ارکستر باید در یک سطح قابل پذیرش باشد ; به‌گونه‌ای که نوازنده خودش باید تکنیک لازم و رپراتوار داشته باشد و رهبر برای هر کنسرت کمک کند که قطعه متبوع به زیباترین صورت ممکن اجرا شود . همیشه به دانشجویان می‌گویم که می بایست با مرسدس بنز سالم بیایند نه ماشینی که هر پیچ آن را سفت کنی از طرف دیگر در برود .

ارکستر سمفونیک تهران در رده «سی»

وی درباره سطح ارکستر سمفونیک تهران اظهار می نماید : در جهان ارکسترهای «B» , «A» و «C» داریم ; یعنی ارکسترهای تاپ دنیا مثل ارکستر سمفونیک رویال , ارکستر سانفرانسیسکو یا ارکستر فیلارمونیک وین که ممکن است تعداد آنان به انگشتان دست می‌رسد بهترین نوازندگان را دارند . ارکسترهای «B» نیز سطح کمی پایین‌تر و دستمزد و بودجه کمتری دارند . ارکستر سمفونیک تهران در تراز «C» است . بار پایانی که در ایران اجرا داشتم با اعضای نوازنده در این زمینه صحبت کردم که گویا به غلط به آن ها گفته بودند که در مرحله جهانی ساز می‌زنند . در ایران نوازندگان خیلی خوبی داریم که چند باری که در آنجا اجرا داشتم از سطح نوازندگان تعجب کردم . نوازندگانی در ارکستر سمفونیک تهران داریم که اگر زودتر از ایران رفته بودند می‌توانستند در بهترین ارکسترهای «B» دنیا ساز بزنند با اینکه در خارج از کشور نیز تحصیل نکرده‌اند .

این رهبر ارکستر ادامه میدهد : در صورتیکه نوازندگان ارکستر سمفونیک تهران از همان ابتدا در دانشگاه‌ها و هنرستان‌ها با نوازندگی ارکستر آشنا می‌شدند اکنون این ارکستر در سطح «B» بود . اما اکثر نوازندگان ارکسترهای سمفونیک و ملی , ساز زدن برای ارکستر را با آغاز کار در‌این ارکسترها یاد گرفته‌اند .

چرا ارکستر سمفونیک تهران نتوانسته به مرحله «B» جهانی برسد؟

نصیر حیدریان پاسخ میدهد : مقصر این امر نوازندگان نیستند , مقصر آن رهبرهای ارکستر می باشند ; چون با توجه به تجربه‌های کنسرت‌هایی که با ارکستر داشته‌ام , نوازندگان پتانسیل این امر را دارند . برخی از نوازندگان می گویند که دوران فرهاد مشکات ( رهبر ارکستر و آهنگساز ) , دوران طلایی ارکستر سمفونیک تهران بود . اما در آن زمان ۹۰ درصد از اعضای ارکستر سمفونیک خارجی بودند که وقتی خود من وارد ارکستر شدم , استاد ترومبونم خارجی بود ; ولی هر سه استاد ساز ترومبون مجارستانی بودند که واقعا در عمل خود درجه یک بودند ; به گونه‌ای که وقتی از ایران به دانشگاه موسیقی وین رفتم و برای ساز ترومبون آزمون دادم و قبول شدم , از اینجانب پرسیدند که کجا نواختن ترومبون را آموخته‌ام که گفتم ایران . تعجب کردند و مدرس ترومبون آنجا از اینجانب پرسید اسم استاد ترومبونم چه بود؟ که هنگامی نام استادم را گفتم از اینکه در ایران درس می‌داده است تعجب کردند .

وی ادامه میدهد : زمانی که ۹۰ درصد از نوازندگان ارکستر , نوازندگان خوب خارجی بودند , نمی‌توان قبول کرد که دوران طلایی ارکستر سمفونیک تهران در زمان آقای مشکات بود . بعداز این که در سال ۵۷ نوازندگان خارجی رفتند , در ارکستر سمفونیک تنها ۲۰ نوازنده ایرانی باقی ماندند و اصلا نوازنده‌ای فقدان . ولی اکنون می‌توانیم سر خود را بالا بگیریم ; زیرا سه ارکستر سمفونیک , ملی , صداوسیما و تعداد متعددی ارکسترهای کوچک و بزرگ دیگر داریم . چرا بایستی این ارکسترها را با نوازندگان درجه یک اروپایی که آن موقع در ارکستر ساز می‌زدند مقایسه کنیم؟ هنگامی که اسم ارکستر , سمفونیک تهران است , پس بیشتر نوازندگان آن بایستی اهل ایران باشند ; اما ایرادی ندارد در صورتی‌که همین شرایط فعلی دولت از نوازندگان خارجی استفاده نماید ; زیرا داده ها جدید به نوازندگان ما اضافه خواهند کرد ولی مقایسه کردن آن غلط است . تا جایی که می‌دانم همه نوازندگان ارکستر سمفونیک تهران در ایران تحصیل کرده‌اند .

ارسال پاسخ

Your email address will not be published.
Required fields are marked *